بتنریزی در هوای گرم چه الزاماتی دارد؟
بتنریزی در هوای گرم چه الزاماتی دارد؟
پنجشنبه، ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
بتنریزی در هوای گرم فقط به معنی بالا بودن دمای هوا نیست. ترکیب دمای محیط، دمای بتن تازه، تابش خورشید، رطوبت و سرعت باد میتواند زمان حمل، افت اسلامپ، سرعت گیرش، کیفیت پرداخت سطح و دوام بتن را تغییر دهد. به همین دلیل تصمیمگیری باید بر اساس شرایط واقعی کارگاه انجام شود، نه یک عدد ثابت برای دمای هوا.
چرا هوای گرم بر بتن اثر میگذارد؟
با افزایش دمای مصالح و بتن تازه، واکنشهای هیدراسیون سریعتر میشوند. بتن زودتر روانی خود را از دست میدهد و فاصله زمانی مجاز میان ساخت، حمل، تخلیه، تراکم و پرداخت کوتاهتر میشود. اگر برای جبران افت اسلامپ در محل پروژه آب اضافه شود، نسبت آب به مواد سیمانی افزایش مییابد و احتمال افت مقاومت و افزایش نفوذپذیری بیشتر میشود.
در جنوب ایران، رطوبت نسبی بالا همیشه به معنای پایین بودن خطر تبخیر نیست. تابش مستقیم، گرم بودن قالب و میلگرد، و وزش باد میتواند سطح بتن را سریع خشک کند. اگر سرعت خروج آب از سطح بیشتر از سرعت رسیدن آب ناشی از آبانداختگی باشد، ترکهای جمعشدگی پلاستیک ممکن است پیش از گیرش نهایی شکل بگیرند.
برنامهریزی پیش از بتنریزی
زمان بتنریزی را تا حد امکان به ساعات خنکتر روز منتقل کنید. مسیر حمل، تعداد تراکمیکسر، ظرفیت پمپ، تعداد نیروها و سرعت پرداخت باید پیش از شروع هماهنگ باشد. توقفهای طولانی میان تخلیه محمولهها میتواند درز سرد و تفاوت در زمان گیرش ایجاد کند.
مصالح و تجهیزات در سایه نگهداری شوند. در صورت نیاز میتوان با روشهای کنترلشده دمای آب یا سنگدانه را کاهش داد؛ اما هر تغییر در آب اختلاط، از جمله استفاده از یخ، باید در محاسبه کل آب مخلوط منظور شود. افزودنی دیرگیرکننده یا کاهنده آب نیز باید با سیمان و سایر افزودنیهای همان پروژه سازگار باشد و مقدار مصرف آن با طرح آزمایشی تعیین شود.
آمادهسازی کارگاه
قالب، آرماتور، بستر، پمپ و وسایل تراکم باید پیش از رسیدن بتن آماده باشند. سطوح جاذب را میتوان پیش از بتنریزی مرطوب کرد، ولی آب آزاد و جمعشده نباید روی بستر باقی بماند. قالب و میلگرد بسیار داغ میتوانند آب و گرمای بتن مجاور را تحت تأثیر قرار دهند؛ بنابراین سایهاندازی و خنکسازی کنترلشده در پروژههای جنوبی اهمیت دارد.
کنترل بتن هنگام تحویل
دمای بتن تازه، زمان ساخت و رسیدن، اسلامپ و وضعیت ظاهری هر محموله ثبت شود. نمونهگیری و ساخت آزمونهها باید طبق برنامه کنترل کیفیت انجام شود و آزمونههای اولیه در محل کارگاه از تابش مستقیم، خشکشدن و دمای نامناسب محافظت شوند.
افزودن آب بدون مجوز به تراکمیکسر راهکار اصلاح افت اسلامپ نیست. اگر اصلاح روانی مجاز باشد، باید بر اساس طرح اختلاط مصوب، مشخصات افزودنی و نظر مسئول فنی انجام شود و مقدار مصرف ثبت شود. استفاده از فوقروانکننده سازگار معمولاً امکان حفظ روانی را بدون افزایش مستقیم آب فراهم میکند، اما نتیجه به نوع سیمان، دمای بتن، زمان حمل و دوز مصرف وابسته است.
تخلیه، تراکم و پرداخت
بتن باید بدون تأخیر غیرضروری تخلیه و در ضخامت مناسب لایهریزی شود. تراکم ناکافی حفره و کرموشدگی ایجاد میکند و تراکم بیش از حد نیز میتواند جداشدگی را تشدید کند. در دالها، پرداخت سطح را نباید صرفاً برای مقابله با خشکشدن زودتر از زمان مناسب آغاز کرد. پاشیدن آب یا سیمان خشک روی سطح برای تسهیل پرداخت، کیفیت لایه رویی را کاهش میدهد.
اگر خطر تبخیر بالا باشد، بادشکن، سایهبان یا مهپاشی کنترلشده در بالای سطح میتواند به کاهش تبخیر کمک کند. آبپاشی مستقیم و بیبرنامه روی بتن تازه جایگزین این اقدامات نیست.
عملآوری باید بلافاصله آغاز شود
مهمترین اقدام پس از پرداخت، جلوگیری از خروج رطوبت و کنترل دمای سطح است. روش عملآوری باید پیش از شروع بتنریزی انتخاب و تجهیزات آن آماده شود. گونی خیس، پوشش پلاستیکی، آبدهی پیوسته یا مواد عملآوری هرکدام شرایط اجرایی خاص خود را دارند. سطح نباید میان دورههای آبدهی خشک و دوباره خیس شود.
مدت و روش عملآوری به نوع سیمان، مواد سیمانی مکمل، شرایط محیط، مشخصات پروژه و الزامات فنی بستگی دارد. برای بتن حاوی میکروسیلیس، توجه به عملآوری اولیه اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا کاهش آبانداختگی میتواند سطح را در برابر خشکشدن زودهنگام حساستر کند.
چکلیست کوتاه کارگاهی
• پیشبینی هوا، دما، رطوبت و باد را بررسی کنید.
• بتنریزی را برای ساعات خنکتر برنامهریزی کنید.
• مسیر حمل و فاصله زمانی تراکها را هماهنگ کنید.
• آب اضافی به بتن اضافه نکنید.
• دمای بتن، اسلامپ و زمانها را ثبت کنید.
• تراکم و پرداخت را بدون توقف غیرضروری انجام دهید.
• تجهیزات عملآوری را پیش از تخلیه آماده کنید.
• آزمونهها را در شرایط مناسب نگهداری کنید.
انتخاب افزودنی برای پروژههای جنوب
انتخاب دیرگیرکننده، فوقروانکننده، ژل میکروسیلیس یا ترکیب آنها باید بر اساس طرح اختلاط، نوع سیمان، مدت حمل، دمای واقعی بتن و آزمایش کارگاهی انجام شود. هیچ دوز ثابتی برای همه پروژهها معتبر نیست. برای بتنهای در معرض کلرید، کنترل نسبت آب به مواد سیمانی، تراکم و عملآوری در کنار انتخاب افزودنی اهمیت دارد.
محصول مرتبط: ژل میکروسیلیس GSR
https://rezvanichemical.ir/product/ژل-مخصوص-GSR
برای بررسی طرح اختلاط و انتخاب افزودنی متناسب با شرایط قشم، بندرعباس و پروژههای ساحلی میتوانید مشخصات بتن، زمان حمل و شرایط اجرا را برای واحد فنی شیمی بتن رضوانی ارسال کنید.
منبع فنی
ACI PRC-305-20، Guide to Hot Weather Concreting. مقادیر نهایی دما، زمان و روش اجرا باید با مشخصات فنی و نتایج طرح آزمایشی همان پروژه کنترل شود.